Datgene wat de narcist zegt, gaat over hemzelf

Categories Narcistische ouder2 Comments

“Je bent een egoïstisch kind!”

“Jij zal nooit wat worden.”

“Doe je ogen maar dicht, dan zie je wat van jou is.”

“Je bent niets, je wordt niets en je zal niets zijn.”

“Jij hebt nog veel te leren, vooral van mij.”

“Wanneer je niet doet wat ik zeg beland jij in de goot en zal niemand meer naar je omkijken.”

“Wij leerden vroeger wat op school, maar dat is verleden tijd. Kijk naar je broertje: heeft geen opleiding nodig voor een goede baan.”

“Wanneer ik jou bij het grof vuil wil zetten zal ik er een bakje chemisch afval bij doen, dan kan je daarin.”

Dit soort quotes kan ik opdreunen. Ze zijn erin gestampt, met een hamer. Je kunt nog zo’n sterke ziel hebben, vroeg of laat heeft de narcist jou waar die je hebben wil: een onwetend, afhankelijk, twijfelachtig, onzeker, apathisch wezentje met weinig empathie en een diep gewortelde woede. Dat is de ziel die hij aankan, want hij zal je net zo lang tergen totdat je weer uit je plaat gaat. En dan, dan heb jij het gedaan.

Lamia
Des te sterker de ziel is, des te beter je dient als slachtoffer, afvalbak of verdoemenis naar de hel. Je bent namelijk iemand waar hij zich voor zijn gevoel onbeperkt aan kan voeden. Maar hij zal je leegtrekken: na jaren is alle vreugde en liefde uit je lichaam en ziel geramd. Wat dat betreft vind ik de narcist vergelijkbaar met het mythische wezen Lamia. Dit is een vrouwelijke demon uit de Griekse mythologie die zielen van Aarde tergt, kwelt en ophaalt, zich er te goed aan doet, ze leegzuigt en ze daarna voor eeuwig laat branden in de hel.

Wanneer ik daadwerkelijk wat had misdaan als kind of het ging niet goed, dan kreeg ik te horen:

“Je broertje is vier jaar jonger: houd daar eens rekening mee.”

“Wees eerlijk en oprecht naar me! Mij kan je vertrouwen. Daar ben ik je vader voor.”

“Ik geloof je niet, je liegt. Vuil jong!”

“Misschien kan je wat contacten via mij krijgen voor klussen? Speur maar eens rond op LinkedIn.”

“Social media is gevaarlijk: pas op wat je plaatst.”

“Met jou is wat mis. Zou je geen uitkering nemen? Dat schept rust. Of eens in gesprek gaan met een psycholoog? Ik wil daar wel bij zijn. Doe ik voor je.”

Niet iedereen ontcijfert hieruit de manipulatie of de mogelijkheid te creëren een situatie te krijgen die gemanipuleerd kan worden. Jij gaat immers uit van het goede van de mens. En juist dat, de goede ziel, daar zet de narcist op in. Uiterst berekenend manoeuvreert hij door het leven. Hij stelt zich op als vertrouwheer, als iemand met oneindig veel inzicht en als iemand die het goede zelve is – waar hij zelf ook in gelooft. Hij gelooft in essentie immers alleen zichzelf: vanuit een traumatische achtergrond is de enige ziel die hij vertrouwt zichzelf, de rest van de wereld wantrouwt hij. Al zal hij dat dan weer niet al te vaak of überhaupt ooit uitspreken.

En zo’n uitspraak over het plaatsen van berichten op social media? Ja, natuurlijk: verstandig om mee op te passen, maar mijn vader waarschuwde eigenlijk voor zichzelf. Hij houdt me immers in de gaten. Alles wat ik doe is een obsessie voor hem, ik ben immers zijn bezit, vindt hij. Bovendien leeft een narcist altijd in angst en kan zich moeilijk indenken dat iemand anders lak zou hebben aan wat er van hem online is te vinden. Dat kan niet, anderen kunnen niet zo zijn.

Er zit ook een wijze van devalueren en ophemeling in: devalueer het ene kind en hemel het andere kind op, dan speel je ze tegenover elkaar uit. De ene houdt altijd rekening met de ander, want dat is hem aangeleerd. Het andere kind doet dat nooit, tenzij het een eigenbelang dient.

En zo wint de narcist in zijn optiek bij voorbaat van zijn kinderen, want die kunnen nooit een blok tegen hem vormen. De kids zullen het eerder met elkaar aan de stok krijgen dan met hem, waarmee een narcist weer reden ziet om als dictator tussen beide te komen: verdeel-en-heers-politiek.

Nu ik erover schrijf, dit publiekelijk te koop is of online te lezen is, kan ik wel wat uitspraken raden (wanneer men het over mij heeft en de gesprekspartner wordt verzocht dit voor zich te houden):
“Wouter is een narcist: kijk maar eens hoe actief hij is op social media, volop bezig met aandacht zoeken.”
Dat hij niet op mijn social media kan, doet voor hem niet ter zake. Raar toch dat hij er op de achtergrond wel een mening over heeft?

“Wouter heeft nog steeds geen werk. Ik heb alles geprobeerd om hem aan werk te helpen, maar die jongen is zo stronteigenwijs en hondsbrutaal. Ik steek er geen tijd meer in.”

“Wouter heeft nog steeds geen therapie gevolgd klaarblijkelijk. Ongelooflijk dat ze in de psychiatrie hem niet uit zijn waan helpen en de problematiek van hem eens onder ogen zien.”

“Wouter is gevaarlijk voor iedereen in zijn omgeving. Hij heeft twee gezichten. Waag het een keer hem tegen te spreken en je krijgt de wind van voren of hij zoekt je op. Dan blijft er helemaal niets van je over.”

“Wouter manipuleert in echt alles wat hij doet. Dat zie ik terug in de tegenstrijdigheid van zijn berichten.”

Leg deze quotes eens naast elkaar en kijk naar de psychologische aspecten van de uitspraken. Wanneer je je dan realiseert dat de narcist alleen maar over zichzelf praat als hij tegen je praat, dan geeft zo’n iemand zich eigenlijk constant bloot. Alle slechte eigenschappen waarover hij beschikt schuift hij af op een ander. De goede eigenschappen van de ander doet hij af als nonsens. Het waarom hiervan komt voort uit een minderwaardigheidscomplex, maar in feite is het waarom niet belangrijk. Jij, diegene die dit leest, bent belangrijk. Jij doet ertoe. Jij hebt kennelijk je ogen geopend. Jij bent toe aan ontwikkeling.

Zomaar wat punten die de narcist absoluut wilde voorkomen, want wanneer je ontwikkelt, word je sterker en kan je een narcist makkelijk aan. Dan doorzie je hem en heeft hij geen kans meer. Een narcist is lang geleden al als ziel gebroken. School: niet belangrijk? Een mooi leugentje om m’n opleiding te niet te doen, om mij niets te laten voelen ten opzichte van mijn broertje en om mij wellicht jaloers te maken op dat hij zonder opleiding toch meer verdient dan ik.

Mijn vader heeft mij altijd onderdrukt, op alle mogelijke manieren. Dan kon ik nooit groter worden dan hij is, in zijn beeldvorming. Nu ik mijn eigen weg ga, mijzelf ontwikkel, ben ik voor hem niet meer te begrijpen. Er is geen mogelijkheid meer voor hem om mij te manipuleren. En ik? I don’t care. Doordat ik nu de regie van mijn leven heb hoef ik geen enkele strijd aan te gaan, waardoor ik bij voorbaat al gewonnen heb. Ik hoef immers niet te winnen. In het beeld van een narcist ben je dan gek, gestoord, idioot. Maar hij ziet alleen zichzelf. Ik denk maar zo: een mens kan alleen van zichzelf verliezen.

Kortsluiting 
Wanneer je een narcist door hebt, wordt hij paranoïde: zijn wereld valt in gruzelementen. Er is paniek, er ontstaat kortsluiting. Mijn vader belde met de psychiatrische instelling en schreef er een brief naar. Een deel van de quotes komen uit die brief. De brief had zelfs een titel: “Waan van de dag.” Tijdsperiodes waren verkeerd aangeduid, waar hijzelf schuldig aan was weerlegde hij zonder wroeging naar mij en andere familieleden, er stonden wat taal- en tikfouten in en nergens stond ook maar een woord dat duidde op liefde. In feite ging het alleen over hemzelf, over hem als persoon, als karakter. En dat is een fijne wetenschap, voor mij dan. Ik heb hem wel door, veel anderen niet en trappen vaak in die mooie, vlotte, charismatische babbel. Goed. Wie had er ook alweer twee gezichten?

Buitenstaanders ervaren dit als een kinderachtige welles-nietes-situatie, waarin men meegetrokken kan worden. Ik doe niet aan welles-nietes, ik ga überhaupt niet eens de moeite doen ertegenin te gaan wanneer mijn woorden worden weerlegd. De narcist wil je meenemen naar zijn zwart-wit opgebouwde wereld, waarin alles begrijpelijk is gemaakt voor het bewustzijn van een kleuter. Ik heb daardoor genoeg gediscussieerd in mijn leven.

Veel belangrijker voor mij is dat ik echt ben: ik lach oprecht. Eindelijk. Mijn lievelingskleur is echt blauw. Of toch geel? Ach, dan heb ik twee lievelingskleuren. Eindelijk. Ik ben een creatieveling. Eindelijk. Ik kan liefde ervaren, ontvangen en geven. Eindelijk. Ik ben uit een enorm diepe tunnel geklommen. Eindelijk. Ik ben minder onzeker. Eindelijk. Ik weet wat ik wil. Eindelijk. Ik realiseer me wat ik kan. Eindelijk. Ik leer zoveel. Eindelijk is het leven daadwerkelijk een leven. Uiteindelijk ben ik er nog niet, maar eindelijk weet ik wie ik ben.

They always told me I am nothing, but I told myself I am everything they don’t have.

www.wouterspringer.nl

2 thoughts on “Datgene wat de narcist zegt, gaat over hemzelf

  1. Goed artikel! Als ondernemer heb ik helaas regelmatig te maken met zeer manipulatieve en narcistische mensen. Juist deze mensen helpen hun ondernemingen de afgrond in, manipuleren iedereen die onder hen werkt en hebben bijna altijd die ‘zwart-wit’ visie die jullie zo accuraat beschrijven. Mijn vrouw zegt vaak tegen mij dat deze mensen als een kind door het leven gaan in een volwassen wereld. Ze dulden geen tegenspraak, huren hulp in om vervolgens niks met deze hulp te doen. Ze doven al het moois (talent, empathie, puurheid) in anderen. Bijzonder om te lezen hoeveel overeenkomsten ik herken vanuit jullie stuk die niet perse gericht is op narcistische mensen in werk-relaties. Ook ik als coach en consult die continu streeft naar meer begrip en mentale groei merk dat ik erg slecht tegen deze mensen opgewassen ben. Ze zuigen al het positieve uit je systeem. (of laat ik dat toe?)

    Hebben jullie nog tips of ervaring hoe om te gaan met zeer narcistische, manipulatieve, negatieve en simpel denkende mensen die mijn geluk, vrijheid en tijd altijd als onderschikt classificeren? Of moet ik wellicht aanvaarden dat afscheiden nemen van deze mensen de enige goede oplossing is voor meer rust en eigen ontwikkeling?

    1. Beste Sebastian,
      Dank je wel voor jouw reactie en jouw compliment.
      Herkenbaar wat jij schrijft. Ik heb dat ook meegemaakt in het bedrijfsleven. En jouw vrouw heeft daar zeker gelijk in: alles waar een klein kind van geniet, daar genieten zij ook enorm van. Zoals een kind ook wel eens test hoe het is om zielig bevonden te worden. Narcisten hebben zo de eigenschap verworven een slachtofferrol in het eigenbelang te stellen en zo in te zetten. Ze zuigen inderdaad al het positieve uit jou, omdat positiviteit en liefde eigenschappen zijn die de narcist niet heeft. Dan is de ander een gevaar, voor hen. Een ander kan beter zijn dan wel in hun optiek boven hen uitstijgen. Als ze het voor elkaar kunnen krijgen dat jij ook zo negatief en destructief in het leven komt te staan hebben zij je waar zij jou willen hebben: in hun wereld.
      Er is niet heel veel wat je eraan kan doen. Dat klinkt desastreus, maar is het niet. De mens die in nuance kan denken weet dat je er op dat ene moment niet veel aan kan doen. Je kan ze niet ontwijken, het zijn gewoon mensen die ook in het dagelijks leven doorgaan met hun bestaan. Er is tegenwoordig veel te vinden online over narcisme. Zo kan je je inlezen en je wapenen. Het beste wapen is nog altijd: een betere wereld begint bij jezelf en wanneer jij jezelf oprecht kent ben je niet meer zo snel verrast door narcistisch gedrag. Laat ze op die manier geen vat krijgen op jouw leven. En op persoonlijk vlak hoe dan ook soms harde keuzes maken, maar die maak jij voor jezelf. Als iemand jouw grenzen niet respecteert, daar iedere keer weer overheen gaat, dan zal die daar ook niet van leren. Wat heb jij aan zo’n persoon? Je wordt daar toch niet gelukkig mee?
      Er is niets in de leegte, maar er is veel in de wereld daarbuiten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *