De stalen glimlach

Categories Narcistische ouder0 Comments
“Kijk nou eens wat vrolijker de camera in, man! Zo krijg je die baan bij Het Klokhuis nooit.” In 2011 namen m’n vader en ik in de tuin van m’n ouders een sollicitatievideo op voor Het Klokhuis. Het programma zocht een nieuwe presentator, mij leek het wel gaaf om te presenteren. We besloten bij de krokussen te gaan liggen en dat ik daar wat over zou vertellen.

Vrolijk de camera inkijken: dat lukte mij niet. Voelde me zo opgefokt door de tirade aan aanwijzingen. Een glimlach kon er niet vanaf. Het gedeelte met de voorjaarsbloemen was het laatste wat gedraaid moest worden. Op een gegeven moment kreeg ik zelfs de gedachte dat die camera maar gewoon aan moest staan, even een verhaal vertellen en dan dat deel in de montagelijn zetten. Het werd geen succes, zoals ik al verwachtte. M’n fouten en onkunde waren al zo vaak aangestipt, ingewreven en weer aangestampt dat m’n zelfvertrouwen sowieso één mysterie was – ook voor mijzelf.

Het viel me op dat mijn vader lachend op foto’s staat. Hij zei ook wel eens: “Je moet jezelf iedere dag verkopen.” Familiefoto’s, portretfoto’s van zichzelf, foto’s met collega’s, profielfoto’s op social media: altijd diezelfde stalen glimlach.

Gaandeweg in mijn leven zag ik bij andere mensen ook zo’n glimlach. Het bezorgde me rillingen.

Ik vroeg mij af of die mensen ook zo waren als mijn vader, maar ik kon het ze moeilijk vragen. “Hoi, heb jij ook wat te verbergen dat je zo lacht op foto’s?” is een nogal rare vraag aan iemand. Toch hield ik dit gevoel over aan de periode dat ik nog langskwam bij mijn ouders: wat heeft mijn vader allemaal te verbergen?

Ik ging steeds meer met social media doen. Vooral Facebook, soms ook Twitter. Ik kreeg mijzelf zelden lachend op de foto. Vaak was ik te veel bezig in gedachten dat de foto er goed uit moest zien. Het moest perfect zijn. Nog één keer proberen, en nog een keer, nog een laatste keer dan, een allerlaatste keer nog dan. Na een hele serie foto’s was ik er zo klaar mee dat het me maar niet goed lukte dat ik er maar eentje online zette waar ik dan nog enigszins tevreden over was. Of dan lukte het me toch een keer om te lachen en ik kreeg geen likes. Man, wat werd ik er onzeker van. Was er wat mis met de foto? Was hij toch niet goed? Was hij niet leuk? Was de achtergrond soms niet goed? Waarom reageerde er dan niemand op? Ik kreeg het gevoel dat niemand mij aantrekkelijk, leuk of mooi vond.

Nu, jaren later, heb ik er soms nog moeite mee. Maar het is niet langer een eis in m’n leven dat ik lachend op een foto sta: een foto kan heel mooi zijn, vooral als er diepere lagen in de foto zitten. Diepere lagen: meteen zoiets waar ik vroeger niets van begreep, ik zag het zelfs niet. Wat zijn dat? Wat bedoelen mensen ermee?

Zo’n wisseling van emoties waaruit je verdriet, blijdschap, woede en angst uit kan aflezen.

Dat vind ik veel natuurlijker dan een stalen glimlach: een mens in al z’n glorie, met echte emoties. Je bent zoals je bent, zowel op momenten als in een periode. Juist door jezelf te zijn maakt een mens uniek. Als we allemaal hetzelfde zouden zijn, met iedereen zo’n stalen glimlach, zou het verdomd saai worden. Ik ben in ieder geval niet zo verliefd op mijzelf dat ik mijzelf iedere dag terug zou willen horen en zien in anderen. Lijkt me helemaal niks.

Je mag mij ook zien zoals ik ben. Ik heb niets te verbergen. Je krijgt bij mij wat je ziet. Er is geen dubbele boodschap. Er is geen masker. Eerlijkheidshalve moet ik wel zeggen dat de mooiste foto’s niet van mijzelf komen: wanneer je met een fotograaf op een shoot staat, dan krijg je pas echt mooie platen van jezelf. Met name die fotografen die de ware emoties in jou omhoog kunnen halen. Die door elke vorm van afstandelijkheid heen prikken. Die jou naakt in een leegte zetten, waar jij op dat moment even alleen bent met de fotograaf. Zij leggen niet zozeer een gezicht vast, zij leggen de ziel vast. Iedereen die niets te verbergen heeft kan dat aan.

www.wouterspringer.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *